Otyłość hormonalna - czym jest?

Otyłość hormonalna lub otyłość brzuszna to problem, który może dotyczyć nawet 30% społeczeństwa. Zaburzenia hormonalne mogą być jednym z powodów, dla których restrykcyjna dieta i ćwiczenia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Z dzisiejszego artykułu dowiesz się, czym dokładnie jest tytułowe schorzenie oraz jak sobie z nim poradzić.

Jak hormony wpływają na występowanie otyłości brzusznej?

Problemy z nadmiernym odkładaniem się tkanki tłuszczowej mogą występować wówczas, gdy obserwujemy nieodpowiedni poziom cholesterolu, glukozy we krwi, hormonów tarczycy. Chorym w pierwszej kolejności zleca się badania krwi i sprawdza wolne hormony tarczycy takie jak FT3 i FT4 czy oznacza podstawowy profil poziomu glukozy.

Duże znaczenie ma także poziom hormonów płciowych, dlatego diagnozowanie w kierunku otyłości hormonalnej u kobiet wiąże się także z oceną jajników. Z problemami z utrzymaniem prawidłowej masy ciała może być związana niedoczynność tarczycy, niedobór hormonu wzrostu, niedobór testosteronu, nadmiar insuliny.

Nadwaga i otyłość hormonalna - możliwe przyczyny

Przyczyną nadwagi i otyłości są nie tylko hormony. Żeby zadbać o utrzymanie prawidłowej wagi, należy pamiętać o tym, jak ważne są:

  • zasady zdrowego odżywiania - czyli spożywanie dostatecznej liczby kalorii każdego dnia, unikanie czerwonego mięsa i alkoholu oraz zadbanie o odpowiednią podaż makroskładników (białka, węglowodanów i tłuszczy). Dieta z niewielkim deficytem kalorycznym często pozwala spalić nadmierną tkankę tłuszczową.
  • regularna aktywność fizyczna - zgodnie z zaleceniami należy uprawiać sport przez 150-300 minut tygodniowo przy umiarkowanej intensywności lub 75-150 minut przy dużej intensywności treningów.
  • higiena snu i zdrowe nawyki - wysoki poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu sprzyja nadwadze. Nadmiar kalorii, stresu i ciągłe niedosypianie są widoczne w nadmiernej tkance tłuszczowej.

Jak hormony mogą przyczynić się do powstania otyłości brzusznej?

Wydzielanie hormonów ma duży wpływ na zwiększone odkładanie się tłuszczu. Przykładowo u osób otyłych często obserwujemy podwyższone stężenie poziomu greliny, która odpowiedzialna jest za uczucie sytości. Podwyższona bywa też leptyna (nazywana hormonem sytości), która również ma związki z apetytem czy regulowaniem wydatków energetycznych przez organizm. Osoby otyłe często wciąż czują się głodne, nawet po spożyciu ilości kalorii odpowiadającej dziennemu zapotrzebowaniu.

Komórki tłuszczowe w okolicach brzucha są szczególnie wrażliwe na insulinę. Przyczyną otyłości może być nieprawidłowe wydzielanie insuliny - dlaczego ten stan związany jest z otyłością? W większości przypadków insulina zwiększa odkładanie się tkanki tłuszczowej i obwód talii. Później zwykle pojawia się także insulinooporność, która jeszcze bardziej utrudnia utrzymanie prawidłowej masy ciała.

otyłość nadwaga brzuch dorosłych

Nadmiar tkanki tłuszczowej może być obserwowany również przy niedoczynności tarczycy, która jest częstą przyczyną nadwagi i otyłości. Jej częstym objawem jest zbyt mała ilość hormonu odpowiadającego za temperaturę ciała, dlatego Pacjenci skarżą się też na ciągłe uczucie zimna. Oprócz tego zwalnia metabolizm, co powoduje przyrost masy ciała nawet bez wprowadzania żadnych zmian w nawyki żywieniowe.

Jakie badania wykonać i jak leczyć otyłość hormonalną?

Żeby leczyć otyłość hormonalną, należy znaleźć jej przyczyny. Konieczne jest oznaczenie poziomu FT3 i FT4 czy sprawdzenie poziomu leptyny. Bada się również kortyzol czy poziom hormonu wzrostu, który u najmłodszych powoduje schorzenie takie jak karłowatość przysadkowa, natomiast u dorosłych bierze udział w zwiększaniu ilości różnych postaci tkanki tłuszczowej.

Należy także ocenić gospodarkę hormonalną, ponieważ hormony płciowe (szczególnie w okresie menopauzy, choć nie tylko) mają wpływ na zatrzymywanie wody w organizmie, ilość oddawanego moczu i zbędne kilogramy. Zapewne endokrynolog zleci USG tarczycy, a czasami także USG ginekologiczne. W celu znalezienia przyczyny nadwagi lub wykluczenia innych chorób zaleca się wykonanie lipidogramu, morfologii, badania CRP, sprawdzenia kreatyniny, albuminy, kwasu moczowego.

U Pacjentów sprawdza się również ciśnienie krwi, ponieważ nadwaga jest czynnikiem ryzyka występowania nadciśnienia tętniczego. Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn należy kontrolować masę ciała, by śledzić postępy leczenia, a w przypadku nadwagi w zaawansowanym stadium nie dopuścić do sytuacji, w której miałby miejsce rozwój otyłości.

Leczenie otyłości hormonalnej

Przypadki nadwagi i otyłości są najczęściej splotem różnych czynników, a powrót do zdrowia bywa trudny. Podstawową kwestią, o jaką musi zadbać lekarz, jest usunięcie jej przyczyn np. wyregulowanie sytuacji hormonalnej. Można zdecydować się na leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne - głównie operacje bariatryczne lub zabiegi z zakresu endokrynologii. Kluczowe jest skonstruowanie również zbilansowanej diety i dopasowanie aktywności fizycznej adekwatnej do możliwości Pacjenta.

crossmenu